A harfi

1.Türk abecesinin ve fenike abecesinden türeme çoğu abecelerin ilk harfi.
2.Ünlülerin ilki,kalın ünlülerin düz ve genişi.


ansikl.dilbil.A harfinin kökeni roma abecesidir. romalılarda bu harfi etrüsk yada italyan abecelerinin aracılığıyla batı yunan abecesinden aktarılmış olabilirler.
A'nın mısır hiyerogliflerinden alındığı sanılan en eski biçimleri (byblos İ:Ö XIII. XI. yy) boynuzlu bir öküz başını andırır.Zaten fenikecideki adı olan alf(ibranice alef,arapca elif) öküz anlamındadır.
A harfine kimi zaman sessel değerini değiştiren işaretler eklenir: türkçedeki düzeltme işareti fransızca,ispanyolca italyancadaki vurgu işaretleri,portekizceki uzun uzun A almancadaki kapalı A üzerindeki 0 bulunan isveç A sı lehçedeki genizsi A.

sesbilgisi. Türkçenin ünlüler dizgesindeki iki tür A vardır: av, kadlı, ad 'sa bulunan normal uzunluktaki A([a], ve alim, hakim, şehla'daki uzun A. Her ikiside çok açıktır.Çıkışları sırasında dil, ağız boşluğunda aşağıdadır, dil kökü gırtlağın ön tarafına çekilmiştir. Bu açıdan her ikiside öndamaksıldır.aralarındaki ayrım, çıkış noktalarından değil,,uzunluklarından kaynaklanır.
Yabancı dillerden, özellikle arapça ve fransızcadan dilimized giren sözcüklerde grülür.Uzun A türkçede alim, mukabil, seda gibi kimi sözcüklerde korunur, sultan, berbat gibi kimi sözcüklerde kısalır. Ancak kısa A ile söylenen bu sözcükler, hece bütünlüğünü bozacak bir ekle yada yardımcı fiille kullanıldıklarında A nın uzunluk niteliği yeniden ortaya çıkar:  sultanım, berbat etmek  vb. bazı sözcüklerde ise uzunluk bütünüyle yok olmuştur: kebap, kebabı. kimi yabancı sözcüklerde normal A ların uzatılarak söylenişinede rastlanmaktadır: hatıra, rabıtalı vb.
türkçe sözcüklerde Ğ, söyleyişiyle yitirilir, kendinden önce yada sonra gelen A ünlüsü uzar. bu uzunluk Ğ den önce ve sonra A gelmesi durumunda daha da artar: ağrı, dağlı, dağ, ağam vb. hane ile kurulan birleşik sözcüklerde de benzer bir durum görülür. H den önce bir A gelirse H sesi söyleyişte yitirilir, öndeki ve arkadakini içine alan uzun bir A ortaya çıkar: pastane (pasta+hane>pastane), hastane (hasta+hane), eczane (ecza+hane). H den önceki ses ünsüzse H den sonraki A bir öncekiler kadar olmasada uzundur: kütüphane(kütüpane), darphane(darpane) vb.
Bunun dışında türkçe olmayan saadet, saat, kanaat sözcüklerindeki A lar da aynı değildir. Saadet teki ilk, saat ve kanaat teki ikinci A, gırtlağın ön tarafından çıkar öndamaksıdır.saadet teki ikinci, saat ve kanaat teki ikinci A lar ise gırtlağın arka tarafından çıkan türkçe sözcüklarde rastlanmayan adtdamaksıl bir A dır. bunlar arap abecesine dayanan eski yazımda elif ve ayınla gösterilmiştir latin alfabesine dayanan yazılar yazımda gösterilmeyen bu ayrım söyleyişte de ortadan kalkmış, yerini gırtlak çarpmasına bırakmıştır.Günümüzde gırtlak çarpmasıda yitirilmiştir, yerine ünlülerin ulanmasıyla ortaya çıkan tek bir uzun A almıştır.